Videregåande status


Du sitt i gymsalen og ventar på å bli ropt opp. Det er fyrste skuledag på vidaregåande skule. Du veit lite om kva som ventar deg. Ikkje kjennar du dei andre i klassa di, ikkje veit du kor du skal gå eller når du skal gå dit, og ikkje minst blir du plutseleg del av eit nytt skulesamfunn med nye normer og reglar. Her blir eit breitt utval av yrkesgrupper representert, både praktiske og teoretiske. Ein skulle tru at alle fyrsteklassingar stillar likt, og må finne sin nye plass i skulesamfunnet, men gjer dei eigentleg det? Speler det nokon rolle om du veljar å gå elektrofag og vidare på høg elektrisitet, helse og oppvekstfag og vidare ambulanse-sjåfør, eller studiespesialisering med realfag?

Svaret er dessverre ja, det betyr overraskande mykje for korleis andre ser på deg. Yrkesfaga slit med å få nok søkarar, til tross for at ein berre treng to år med teoretiske fag og at ein ofte er garantert jobb. Yrkesfaga har i følje fyrstelektor ved HiOA, Halvor Spetalen, fått eit «B-stempel». Ein får rett og slett lågare status av å velje yrkesfag. Det er ikkje berre elevane som gjer at det er slik, foreldre og rådgivarar med liten kunnskap om yrkesfag er og med på å styrke status-forholdet mellom praktisk og teoretisk arbeid. Foreldre ynskjer så klart det beste for sine barn, men det er ein realitet at det å kunne seie at «barnet mitt er advokat» gir meir status enn å seie at «barnet mitt er snikkar».

Så kva er grunnen til at yrkesfaga blir sett ned på? I følje forskning.no droppar 54 prosent av gutane og 39 prosent av jentene på yrkesfag ut av vidaregåande. Dei greier heller ikkje å fullføre vidaregåande på dei fem åra dei har rett til. Høg utdanning som strekker seg over fleire år blir sett på som meir krevjande enn å ta fagbrev og gå rett i jobb, sjølv om det i verkelegheite ikkje nødvendigvis opplevast slik verken for høgskulestudenten eller bilmekanikaren. Eit anna problem er at for mange søkar seg inn på studiespesialisering, dette på grunn av usikkerheit og mange moglegheiter. Moglegheitene kan fort bli for mange, og i tredje klasse er det fortsatt fleire som er usikre på kva dei vil vidare. Valdres vidaregåande skule er ikkje eit unntak. Også her merkar ein statusforholdet mellom praktiske og teoretiske linjer, både hos elvar og foreldre.


Sanninga er at vi er like avhengige av praktiske yrker som teoretiske. Alle kan ikkje bli legar, lærarar og skodespelarar. Vi treng ein god miks av fagarbeidarar og teoretikarar. Så skal du søke deg inn på vidaregåande, velj det du interesserer deg for, ikkje det som gir deg best status eller flest moglegheiter.

Valdresmagasinet, 12.09.15

 Bilde: (http://www.vg.no/nyheter/innenriks/skole-og-utdanning/svake-elever-soeker-seg-til-yrkesfagene/a/10085366/)

Kommentarer

Legg inn en kommentar

Populære innlegg fra denne bloggen

Festivalfolk

Bilde
Norsk Rakfiskfestival er eit høgdepunkt kvart år. Det er då Valdres får vist seg fram. Vi får vist fram mattradisjonar, dialekt, natur og kultur. Vi får dele og styrke vår identitet med over 25 000 menneske frå by og bygd. Dette gjer oss stolte. For valdrisar er stolte! Og spesielt stolte blir vi av familie og av kjensla av å høyre til. Tipptippoldefar min, Øystein Ø. Rudi (f. 1839), starta på 1880-talet Haugseter Fjellstove på Vinsteren, og var ein av dei fyrste som delvis livnærde seg av turisme. Klart dette gjer meg stolt. Det gjev meg ei tilknyting til Valdres, som eg før ofte tenkte at eg mangla. Ingen av foreldra mine er oppvakse i Valdres, og eg snakkar heller ikkje dialekt. Eg bur i Fagernes by. Eg har kanskje ikkje sett på meg sjølv som ein heilt fullgod valdris. Bygd og by er motpolar. Kanskje har vi litt vanskeleg for å forstå kvarandre? «Byfølk» kallar dei oss som bur i Fagernes. Vi er «fine» på ting, og snakkar pent by-mål. På den andre sida trekk kans...
Les mer

Mobbing krev handling!

Bilde
I Noreg vert om lag 32.000 skuleelevar utsett for verbal, sosial, materiell, fysisk, psykisk, eller digital mobbing til ei kvar tid (Kunnskapsdepartementet). Den 13 år gamle jenta som vart funnen død i ei hytte på Beitostølen nyttårsaftan er eit eksempel på korleis det kan gå om vi ikkje tek tak i mobbing, og ho er kun eit av mange eksempel. Utestenging, uthenging, utskjelling, audmjuking, latterliggjering, truslar og baksnakking, lista er lang. Det konstante presset om å vere perfekt både av utsjåande og på sosiale media, gjer situasjonen enda verre. Kvar minste ting som skil deg frå mengda kan brukast mot deg. Høyrer ein same utsegn mange nok gonger byrjar ein å tru på det sjølv. Ein byrjar å ville endre på det som er feil, eller berre gøyme seg så godt at ingen legg merke til det. I 2002 lanserte tidligare statsminister Bondevik (KrF) eit manifest som skulle avskaffe mobbing i løpet av to år ved hjelp av nulltoleranse. 14 år seinare ser vi diverre at mobbing fortsatt ...
Les mer

#kvardagslykke

Bilde
Veit du at lykkelige menneske lever i gjennomsnitt 10 år lengre enn ulykkelege? (nrk.no) Men k va er lykke? Korleis veit ein at ein er tilstrekkelig lykkelig? Er du lykkelig? Mange set lykke på toppen av lista over mål i livet, og ein skulle tru at å oppnå lykke var ei enkel sak for oss i Noreg, - vi som bur i landet som er kåra til verdas beste land å bu i 12 år på rad. (HDI) Likevel slit fleire enn nokon gong før med psykiske problem, fleire går på antidepressiva og til psykolog. I følje ei undersøking publisert i VG, gir kvar tredje av oss terningkast fire eller lågare når vi skal vurdere lykkekjensla vår. Det er mykje som hindrar oss frå å nyte lykkekjensla; det kan vere at ein stressar på jobb eller skule, er misnøgd med karakterar eller utsjånad, at ein har lite pengar eller eit kaotisk familieliv. Ein ser fleire fellestrekk ved lykkelege menneske; dei har gode relasjonar som dei bruker tid og energi på, dei har livsmål, god sjølvkjensle, dei mimrar tilbake på ...
Les mer